Diyabet yaşam boyu süren bir hastalıktır. Bu nedenle hastaların düzenli olarak aksatmadan ilaçlarını alması; dengeli beslenme ve egzersiz programını uygulaması gerekir.

Tıbbi olarak diyabetli bir hastanın oruç tutması sakıncalıdır. Uzun süreli açlık nedeniyle diyabetli hastalarda hipoglisemi (kan şekeri düşme krizi) ; yüksek tansiyon, beyin damar tıkanıklığı, inme ve göz dibi kanaması gibi ciddi sorunlar gelişebilir.

Diyabetli hastanın oruç konusunda yapacağı ilk iş hekiminin görüşünü almak olmalıdır. Çünkü oruç tutmaya karar veren bir diyabetlinin hekim tarafından eğer uygun görülürse, tedavi ve beslenme programının yeniden düzenlenmesi gerekir. Hastanın bu konuda bilinçlenmesi ve ne yapacağını bilmesi son derece önemlidir.

Oruç tutmaya karar veren bir kişinin doktor tarafından diyabet tipinin ne olduğu, organ hasarının olup olmadığı, insülin kullanıp kullanmadığı, kullandıysa hangi protokolü uyguladığının araştırılması gerekir.

Diyabette Oruç Açısından Risk Değerlendirmesi

Oruç açısından diyabetli hastaları, üç ayrı kategoride değerlendirmek mümkündür.

I.Grup : İnsülin direnci veya gizli şekeri olanlar ya da Tip 2 diyabet tanısı yeni konulmuş ama henüz şeker düşürücü ilaç kullanmayan diyabetliler bu grup içindedir.

Bu gruptaki diyabetliler diğer gruplara göre daha düşük risk taşır.

II.Grup : Tip 2 (erişkin yaşta ortaya çıkan) diyabeti olan ve diyabete bağlı herhangi bir organ hasarı henüz bulunmayan, şeker düşürücü haplarla ya da bazal insülinle diyabeti kontrol altında olan diyabetliler de bu gruba girer.

Bu gruba giren diyabetliler ileri risk grubundadır ve oruç tutması önerilmez.

III.Grup :Tip 1 diyabetliler, Tip 2 diyabetin ileri döneminde olan, çoklu doz insülin kullanan, kan şekeri kontrolü güç, gün içinde ani şeker düşmesi ve yükselmesi olan değişken seyirli diyabetliler ve diyabete bağlı organ hasarı olan hastalar bu grubu oluşturur.

Bu hastalar çok yüksek yaşamsal risk altındadır. İleri derecede hastalığı olduğu için oruç tutmaları tıbben uygun değildir ve kesinlikle önerilmez.

Beslenme ve Egzersiz Planı

Bir diyabetli oruç tutmayı istiyorsa asla sahuru atlamamalıdır. Sahurda kahvaltı tarzında beslenmeli, mutlaka iki dilim çavdar ya da kepekli, çok tahıllı ekmek, az tuzlu ya da tuzsuz peynir ve zeytin (tuz susatır) ve yumurta yenmelidir. Kahvaltıda mutlaka bol miktarda yeşillik, domates, salatalık, biber, havuç, turp gibi zengin bir salata menüsü olmalıdır. Glisemik indeksi düşük,  uzun süreli tok tutan kuruyemiş  grubu besinler alınabilir, meyve kan şekerini yükseltebileceği için alınmamalı ya da sınırlı alınmalıdır. Bol su tüketmek çok önemlidir.

İftarda bir anda yemeğe yüklenmemek çok önemlidir. Uzun süreli açlık döneminden sonra birden fazla yemek yemek kan şekerinde ani yükselme oluşturabilir, bu nedenle iftara önce bir dilim çavdar ya da kepekli ekmek, zeytin, hafif bir çorba, bir kâse salata ile başlanmalı, biraz ara verildikten sonra ve ilk açlık hissi kontrol altına alındıktan sonra ana yemeğe geçilmelidir.

İftar sofralarında aşırı yağlı ve karbonhidratlı yiyeceklerden kaçınmalıdır. Salata ile vücudun ihtiyacı olan mineral, vitamin ve sıvı desteğinin sağlanması önemlidir.

Meyve tüketimi aşırı miktarda olmamalı, diğer yiyecekler gibi mümkün olduğu kadar yavaş çiğnenmelidir. Unutulmamalıdır ki aşırı ve hızlı meyve  tüketimi kan şekerini yükseltir.

Yürüyüş, yemek sonrası kan şekerinin düşmesine yardımcı olur, bu nedenle iftardan 1 saat sonra 30-60 dakika süren (yaklaşık 5-8 bin adım)  bir yürüyüş  ihmal edilmemelidir.

İlaç Kullanım Planı

Her diyabetlinin tedavisi kişiye özeldir. Diyabetli eğer oruç tutmakta ısrarlı ise mutlaka hekimine danışmalı ve tedavi planı mutlaka yeniden düzenlemelidir.

Genel hatları ile diyabet tedavisinde kullanılan haplar üç gruba ayrılır; İnsülin direncinde etkili olan ilaçlar (metformin ve pioglitazon grubu), kan şekerini düzenleyenler  (inkretin gubu ilaçlar) ve kan şekerini  düşürücü (sülfonilüre, glinid grubu)  ilaçlar.

Diyabetli bir hastanın, ramazanda insülin direncini ve kan şekerini regüle eden ilaçların dozlarını ve saatlerini düzenlemeye gerek yoktur.

Ancak kan şeker düşürücü ilaçların ve uzun etkili insülinlerin dozlarının yeniden düzenlenmesi, doz ağırlığının iftara kaydırılması gerekir; aksi taktirde ani kan şekeri düşmeleri olabilir.

Diyabetli Hastalara Öneriler

·         Diyabetli iseniz, oruç tutup, tutmama konusunda hekiminize danışın.

·         Diyabetinizle ilgili mutlaka risk değerlendirmesi yapın.

·         Yüksek riskli gruptaysanız (İnsüline bağımlı diyabet, diyabete bağlı organ hasarlarının olması vb) kesin olarak oruç tutmayın.

·         Oruç tutmaya karar verdiyseniz kan şekeri ölçümlerini düzenli ve sık yapın. Kan şeker ölçümü orucu bozmaz.

·         Uluslararası Diyabet Federasyonu 2016 önerilerine göre kan şeker ölçümleriniz 70 mg/dl altına inerse ya da 300 mg/dl’nin üzerine çıkarsa orucu sonlandırılmalıdır.

·         Beslenme programınıza dikkat edin, doktor ve diyet uzmanı önerilerini göz önünde tutun;  kilo almayın.

·         Hipoglisemi (şeker düşmesi) için mutlaka önleminizi alın.

·         İlaç tedavisini atlamayın, ilaç programı için mutlaka doktorunuza danışın.

TÜRKİYE DİYABET VAKFI 

YÖNETİM KURULU

Türk Diyabet Cemiyeti ve Türkiye Diyabet Vakfı tarafından bu yıl 52'ncisi düzenlenen Ulusal Diyabet Kongresi, sona erdi.

Kongreye, diyabet alanında yaptığı çalışmalarla Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF), tarafından 2015 yılında "Yılın Bilim Adamı" ödülüne layık görülen Prof. Dr. M. Temel Yılmaz da katıldı.

İstanbul Üniversitesi(İÜ) İstanbul Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi ve İ.Ü. Diyabet Araştırma ve Uygulamaları Merkezi Müdürü, Prof. Dr. M. Temel Yılmaz, Türkiye'de diyabetin durumunun oldukça kötü olduğunu belirterek, Avrupa'da diyabet artış hızının en yüksek olduğu ülke olduklarını kaydetti.

"DİYABET SON 10 YILDA YÜZDE 100 ARTTI"

Türkiye'deki diyabetin dünya ortalamasının da iki kat üzerinde olduğuna işaret eden Prof. Dr. Yılmaz, "Dünya Sağlık Örgütü'nün 1996 yılında Türkiye ilişkili olarak 2025 yılında Türkiye'de diyabet prevelansı (belirli bir zaman ve nüfus diliminde hastalık oranı) yüzde 7 olmak gibi bir öngörüsü var. Bu rakama biz Türkiye olarak 2000 yılında ulaştık. Yapılan çalışmalarda diyabetin son 10 yıl içinde yüzde 90 ile 100 arttığını gördük. Ülkemizde yaklaşık 8 ile 10 milyon arasında diyabet var. Bunların yaklaşık 7 milyonu diyabetle ilişkili ilaç kullanıyor" dedi.

"DİYABET ÜLKEMİZİN GÜNDEMİNDE"

Tüm dünyada ölüm nedenleri arasında birinci sırada yer alan kalp ve koroner hastalıklarının en önemli nedeninin diyabet olduğuna vurgu yapan Prof. Dr. Temel Yılmaz, "Hipertansiyon, obezite, felç, böbrek yetersizliklerinin en önemli sebebi de diyabet. Diyalize giren her iki hastadan biri diyabetlidir. Diyabet tek başına ölüm nedenleri arasında ise dünyada 6'ncı sırada yer alıyor. Diyabet, hem kendisi ölüm nedenleri içinde ilk altıda, hem de en önemli ölüm nedenleri sıralamasında yer alan hastalıkların sebebi. Onun için diyabet ülkemiz için hastalık ve ekonomik yük olarak Türkiye'nin gündeminde olan önemli sorunlardan birisi" diye konuştu.

"HAYAT MODELİ DİYABETİ ETKİLİYOR"

Diyabetin tüm dünyada artmasına rağmen Türkiye'de iki kat daha hızlı arttığına değinen Prof. Dr. Temel Yılmaz, "Diyabet dünyada neden hızlı artıyor. 21. yüzyılın yeni hayat modelinden kaynaklanıyor. Gelişen ileri teknoloji, bizi hareketsiz hale getiriyor. Stres etkisinin yanında yiyecek kültürlerimiz değişti. Hızlı tüketilen yiyeceklere yöneldik. Dünya Sağlık Örgütü, diyabetin artış hızını salgın olarak ele alıyor. Birleşmiş Milletler kendi tarihinde sıtma, tüberküloz AIDS'ten sonra diyabetle ilgili olarak toplanarak, dünyadaki tüm ülkeleri global sağlık felaketi ile uyarmak zorunda kaldı. İlk 3 hastalık mikrobik hastalık ama diyabet mikrobu, virüsü olmayan salgın şeklinde çok hızlı yayılan bir hastalık. Çocukların 3'te 1'i obez. Diyabet artık 20'li yaşlarda başlamaya başladı. Önümüzdeki yıllarda bu yaş küçülecek ve sayı daha da artacak" ifadelerine yer verdi.

"EN YÜKSEK DİYABET GÜNEY DOĞU BÖLGESİNDE"

Prof. Dr. Temel, diyabetin Türkiye'deki hızlı artışını ise şöyle anlattı: "Türk insanı teknolojiyi seviyor ve tutkunu oluyor. Şehirde yürürseniz herkesin elinde akıllı telefon Ipad var. Sporu sevmiyoruz. Kültürümüzde spor yapma diye bir olgu oturmamış. Bizim kültürümüzde dinlenme var. Beslenme biçimimiz ise en önemli etken. Türkiye'de diyabetin en yüksek oranının Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve bu mutfağın etkili olduğu şehirlerde olduğunu görüyoruz. Dünyada ise diyabetin artış hızının Ortadoğu olduğunu görüyoruz. Ortadoğu ve Güneydoğu Anadolu mutfağı fast fooda dönüştü ve tüm Türkiye'ye yayıldı. Güneydoğu Anadolu tipi fast foodun giderek daha çok tüketiliyor olması, buna bağlı olarak beyaz ekmek, un, et, yağ, yüksek kalori, tetiklenen obezite, ondan sonra gelişen insülin direnci ve son olarak tip2 diyabet."

"DİYABETTE YİYECEKLERİN FAZLA TÜKETİLMESİ SORUN"

Meyvenin diyabetli bir hasta için şeker olduğunu aktaran Prof. Dr. Temel Yılmaz, "Ama diyabetli hastanın meyve yememesi ise doğru değildir. Meyveyi yanlış yiyoruz. Biz meyveyi fazla ve hızlı yiyoruz. Diyabette en önemli faktör meyveyi vücudun istediği kadar yemek ve yavaş yavaş yemektir. Küçük küçük kesilip çerez gibi yenilmelidir. Meyve az ve yavaş tüketilirse hasta için bir mağduru yok. Havuçta şeker var efsanesi, böyle bir şey yok. Diyabetliler havucu rahatlıkla yiyebilir. Bakliyatları sınırlı miktarda yemek gerekir. Diyabette en büyük sorun yiyeceklerin yenilmesi değil, fazla yenilmesidir" dedi.

"DİYABETTE TEDAVİLER GELİŞİYOR"

Gelecek 10 yıl içinde diyabetli bir hastanın hayatının çok kolay olacağını vurgulayan Prof. Dr. Yılmaz, "Kan şekerini ölçmeden ilaçların dozajını ayarlamak, hastalığı yürütmek mümkün değil. Şimdi parmağın ucundan bir cihazla belirlenebiliyor. Bu uygulama bile 30 sene öncesine göre çok iyi. Ama giderek bunlar da tarihe karışıyor. 10 yıl içinde bunların yerini sürekli glikoz izlem sistemleri alacak. Bir küçük düğme ile cep telefonundan günün istenilen saatinde kan şekeri öğrenebiliyor. Hiç kanla temas olmadan sadece bir saat gibi cihazla glikoz değeri öğrenebiliyor. Kök hücre nakli ile ilgili çalışmalar var. Akıllı insülinler üretildi. Aşı çalışmaları da yapılıyor" bilgisini verdi.

Türk Diyabet Cemiyeti ve Türk Diyabet Vakfı tarafından bu yıl 52’ncisi düzenlenen Ulusal Diyabet Kongresi, Antalya Beldibi Tatil Merkezindeki bir otelde gerçekleştirildi.

Doç. Dr. Oya Topaloğlu, Türkiye’de yaklaşık 7 milyon diyabetli bireylere özgü bir sosyal düzenlemenin günümüzde olmadığının altını çizdi.

Normal kronik hastalıklar nasılsa diyabetli hastalarında aynı haklara sahip olabildiğini dile getiren Doç .Dr. Topaloğlu, sağlık kurumlarına müracaat eden diyabetli diğer engelli vatandaşların yararlandığı benzer haklardan yararlanabildiğini aktardı.

“DİYABETLİLERE YÖNELİK BİRKAÇ YÖNETMELİK VAR”

Diyabetlilerin haklarında bir takım kısıtlamaların görüldüğünü kaydeden Doç. Dr. Topaloğlu, “Diyabetli bireyin komplikasyonlarıyla ilgili değerlendirildiğinde çok ayrıntılı bilgi verilmediği, buna bağlı olarak da diyabetli bireylerin bazı haklardan mahrum kaldığını söyleyebiliriz. Bu kapsamda Türkiye’de uygulanan birkaç yönetmelik var. Özürlülerle ilgili olan yönetmelikte; buraya diyabetli birey başvurduğunda, bu kurul raporlarını vermeye yetkili olan kurumlara başvurduğunda bir takım oranlar alabiliyor. Eğer yüzde 40 ve üzerinde bir engel oranı alıyorsa bir takım  haklardan faydalanabiliyor” diye konuştu.

“DİYABETLİ İŞ GÜCÜ KAYBINI YÜZDE 60’INI KAYBEDERSE MALULEN EMEKLİ OLUR”

Doç. Dr. Topaloğlu, bu hakları ise şöyle sıraladı:

“Sosyal yardımlaşma haklarının yanında,  hasta bir özürlü kimli kartı ile belediyelerdeki  indirimlerden faydalanabiliyor. Kamu çalışanları için ise, engelli kimlik kartı ile engelliler için ayrılan istihdam alanlarından yararlanma imkanı oluyor. Diyabetin tek başına kendisinin tek başına bu oranı yakalaması mümkün mü, pek mümkün değil. Genellikle tip 2 diyabetliler yüzde 20, tip 1 diyabetliler yüzde 30-40 arasında oran alıyor. Sigortalı diyabetliler ise benzer şekilde sağlık kurumundan rapor almak için yetkili hastaneye başvurup, hekim tarafından değerlendirilip, son karar SGK heyeti tarafından veriliyor. Ardından emeklilik hakkına sahip olabiliyor. Hasta iş gücü kaybının yüzde 60’ını kaybetmişse malulen emeklilik olabiliyor.”

“DİYABETLİLER MAĞDUR EDİLİYOR”

Diyabetli bir bireyin diyabete bağlı olarak malulen emekli olmasının zor olduğunu ifade eden Doç. Dr. Topaloğlu, “Bu mümkün değil. Ya ciddi komplikasyonlar gelişmiş olması gerekir, bu da en az ya da iki 3 organı ilgilendirmesidir. Diyabetli bireyler aslında toplumda mağdur kalıyor” dedi.

“DİYABETLİLER HAKLARINDAN HABERSİZ”

Diyabetli kişinin özel olarak sorgulamadığı sürece haklarından habersiz olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Topaloğlu, hastanın günlük hayatını kısıtlayıcı komplikasyonları varsa ve başvurduğu hastanede hakları hakkında bilgi verilirse hastalar için çok daha faydalı olacağını vurguladı.

“DİYABETLİ KİŞİLER İŞ MAKİNESİ VE OTOBÜS EHLİYETİ ALAMAYABİLİR”

Sürücü adayları ve sürücülerde aranacak şartlarda aranacak sağlık şartlarında dair yönetmelikte 4 ay önce değişikliğe gidildiğine dikkati çeken Doç. Dr. Topaloğlu, “Ehliyet diyabetli bireylerle ilgili ehliyet yönetmeliğinde diyabetlilerle ilgili bir takım kısıtlamalar getirildi. Eskiden özür oranına göre diyabetliler H sınıfı ehliyet alabiliyordu. Şimdi o madde yeni yönetmelikte kaldırılacak. Diyabetlinin ciddi bir komplikasyonu varsa, hipoglisemi(kanda olağandan daha az şeker olması hastalığı) yaşıyorsa ve hipoglisemi yapan bir ilaç kullanıyorsa muhtemelen toplum taşıma araçları ve iş makinesi gibi alanlarda almak istediği ehliyet için sıkıntılar olacak. Bu birazda hem hastayı korumak hem de başkalarının sağlığını korumak adına verilmiş kararlardır. 4 aylık bir uygulama ama ilerleyen günlerde diyabetli bireylerde de yeni düzenlemelerde olacak. Diyabetlilerin hakları ellerinden mi alınacak yoksa başka haklar mı tanınacak belirlenecek” ifadelerine yer verdi.

Türk Diyabet Cemiyeti ve Türk Diyabet Vakfı tarafından bu yıl 52’ncisi düzenlenen Ulusal Diyabet Kongresi, Antalya Beldibi Tatil Merkezindeki bir otelde devam ediyor.

Karadeniz Teknik Üniversitesi Endokronoloji ve Metebolizma Hastalıkları Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Halil Önder Ersöz, Türkiye’nin giderek yaşlanan bir nüfusa sahip olduğuna değinerek, ilerleyen yaşla birlikte diyabetin görülme sıklığının arttığının altını çizdi.

Amerika Birleşik Devletleri’nde 65 yaş üstünde diyabetin görülme sıklığının yüzde 26 iken Türkiye’de bu rakamın yüzde 35’lere çıktığına vurgu yapan Prof. Dr. Ersöz, bunun yanında Türkiye’de yaş ilerlerken tanı konma oranının da düştüğünü aktardı.

Prof. Dr. Ersöz, ilerleyen  yaşla  birlikte glisemi(kandaki şeker oranı) değerlerinde bir miktar yaşanan yükselmenin, diyabetin yaşlılarda doğal bir sonuç olduğunu ve tedavisiz, takipsiz olması anlamına gelmemesi gerektiğini vurguladı.

“İLERİ YAŞTA DA HASTALAR KONTROLÜMÜZDE OLMALI”

Aile hekimi ve dahili uzmanların 65 ve 80 yaş üstünde hipoglisemiyi(kan şekerinin olması gerekenden daha düşük olması durumu) dikkate almaları gerektiğine vurgu yapan Prof.Dr. Ersöz, “ Hipoglisemiyi yaşa ve performansa göre bakılarak tedavi yapılmalıdır. Yaşlılarda daha ağır seyretmiyor. Hastalar, genel sağlık durumu iyi kendisine bakabilen yaşlılar, bakım için yardım alması gerekenler ve ileri derecede düşkün olan yaşlılar olmak üzere üç grupta incelenebilir. Bu üç grup içinde kan şekeri kontrolü ve tedavinin sıklığı ayarlanırken hastanın beklenen yaşam süresi, performansı göz önünde bulundurulmalıdır. Yaşam süresi 10 yılın üzerinde olan ve performansı ile iyi olan bir yaşlı hasta, genç eş değeri gibi sıkı kontrolden fayda görecektir. İleri yaş düşkünlükte tedavi gevşeyebiliyor ama hastaları asla kontrolü bırakmıyoruz. Mutlaka hasta kontrolümüzde olması gerekir” diye konuştu.

“DİYABETİ DURDURALIM PROGRAMI HER YAŞA UYGULANMALI”

Türkiye’nin 2030 yılı için öngörülen diyabet prevalansını(yaygın olma durumu) aşmış durumda olduğuna değinen Prof. Dr. Ersöz, “ 2030 yılı için yüzde 12 prevalans öngörülmüştü ama son data yüzde 13.7. Günümüzde ise yüzde 15’lere ulaştığından söz ediliyor. 2030 yılı için yaşlı nüfus arttıkça, daha fazla diyabet görüldüğü için, diyabet görülme oranı daha da artacak.  Cumhurbaşkanlığı ve Sağlık Bakanlığının önderliğinde başlayan, ‘ Diyabeti Durduralım’ programının her yaş grubu için gündeme alınması gerekir. 2030 yılı için ciddi bir diyabet sorunu ile karşı karşıya olacağımızı biliyoruz” dedi.

“HAREKETLİ YAŞAM”

Diyabeti önlemek için hareket eden bir toplum olunması gerektiğine vurgu yapan Prof. Dr. Ersöz,  “Beslenme alışkanlıkları değiştirmemiz gerekiyor. Hani hep derler Türkü nerden tanırsınız, ekmek yemesinden. Ama bizim karbonhidrat ağırlıklı beslenmemiz hareketsizi yaşam tarzımızı, ilerleyen yaşla birlikte nüfusta arttıkça, Türkiye’de diyabet problemini daha öne çıkartır” diye konuştu.

“FIRTINA BİZİ BEKLİYOR”

Bugün Türkiye’de 7 milyon diyabetli olduğunu kaydeden Ersöz, “ Prediyabet(Gizli şeker hastası) olarak adlandırdığımız 6.5 milyon insanda 2030 yılı içinde diyabet olursa, Türkiye’de 13- 15 milyon diyabetlinin olması bekleniyor. O nedenle ciddi bir problem bizi bekliyor. Toplumdaki diyabet revalansını düşünürsek bizi fırtına bekliyor.  Türkiye’de sağlık harcamalarının yüzde 15 diyabet ve diyabetin yol açtığı problemlere bağlı harcandığını görüyoruz. Eğer diyabet revalansındaki arştı durduramazsak sağlık sektörümüzde çok ciddi maddi problemler oluşacak. O anlamda da diyabet fırtınası gelecek” dedi.

Prof.Dr. Ersöz, diyabetin sosyal ekonomik  durum azaldıkça ve eğitim seviyesi düştükçe arttığını sözlerine ekledi.

Türk Diyabet Cemiyeti ve Türk Diyabet Vakfı tarafından bu yıl 52'ncisi düzenlenen Uluslararası Diyabet Kongresi, Antalya Beldibi Tatil Merkezindeki bir otelde devam ediyor.

Türk Diyabet Cemiyeti Başkanı Prof.Dr. Hasan İlkova, diyabetin çok ciddi ve önemli sonuçları olan bir hastalık olduğunu ve Türkiye'deki sıklığının da her geçen 10 yılda tahminlerin ötesinde arttığına dikkati çekti.

"12 YILDA DİYABET YÜZDE 100 ARTTI"

1998-2010 yılları arasına Türkiye'deki diyabetli sayısının yüzde yüz arttığını kaydeden Prof. Dr. İlkova, "Monojenik diyabet, genç yaşta ortaya çıkan erişkin diyabeti diye adlandırılan bir diyabettir. Bu tanınmayan, bilinmeyen biz hekimlerin bile fazla bilmediği, bilinmediği için araştırılamadığı, gen analizlerinin yapılamadığı bir hastalık türüdür. Yine bir diyabet ama tanınmıyor çünkü bilinmediği için aranmıyor. Diğer adıyla MODY ismi verilen diyabet. Buradaki çok özel durum bu hastalığın toplam diyabetli insan sayısı içindeki sıklığı yüzde 2 ile 5 arasında ama ülkeden ülkeye değişiyor" dedi.

"GENÇ YAŞTA TANI ALAN DİYABETLİLER"

Yüzde 2'nin baz alınması halinde Türkiye'de 100 binin üzerinde insandan bahsedildiğini aktaran Prof. Dr. İlkova, "Bu insanlar tanısı konmamış ve gereksiz yere büyük bir bölümü insilünle tedavi ediliyor. Bu bir yandan hastaların yaşamlarında diyabetin daha iyi tedavi edilmesini sağlayamıyor insülin tedavisi. Gereksiz yere de sağlık ekonomisine yük getiriyor. Aslında olan gen mutasyonu, gendeki bozukluk. Doğuştan gen bozukluğudur. Yeni doğan diyabeti de bu grubun içinde yer alıyor. Çok basit diyabet tedavisinde kullanacağımız bir ilacı, bu insanlara belli bir dozda vererek, diyabetlerini tedavi etmek mümkün. Yıllardan beri kullandıkları insilünden kurtulmaları mümkün. Kimdir bunlar, genç yaşta diyabet tanısı konan insanlar. Tip2 diyabet tanısı konmuş insanlar 25 yaşın altındaki ailesinde bir iki kuşak diyabetli olan kişiler veya yeni doğan aydan önce diyabet tanısı koyan kişiler" ifadelerini kaydetti.

"GEREKSİZ İNSÜLÜN TEDAVİSİ GÖRÜYORLAR"

"Türkiye'de en alt rakamın alınması halinde 5 milyon diyabetlinin 100 bini bugün yanlış tanıları var" diyen Prof. Dr. İlkova, "Evet diyabetler ama Tip 1 ya da Tip 2 değiller. Genetik mutasyona bağlı diyabetler. Bu insanların büyük çoğunluğu belki yüzde 90'ı gereksiz yere insilün kullanarak tedavi görüyorlar. Bütün dünyada rakamlar böyle sadece bizde değil" diye konuştu.

Hekimlerin, genç yaşta takip ettikleri diyabet hastalarının tanısının doğru olup olmadığına dikkat etmeleri gerektiğine değinen Prof.Dr. İlkova, ailelerin ise genetik olma noktasında hekimleri uyarmasını istedi.

"İDEAL TATLI AYDA BİR KEZ YENMELİ"

"Çok tatlı tüketen diyabet olur mu?" sorusuna Prof. Dr. İlkova, "Tatlı tüketmenin getirdiği olumsuzluklar var, başta da kilo. Tatlı yemenin aşırısı kötü bir çevre faktörüyse ve kişide de bir diyabet geni varsa, ileriki yaşamında diyabeti ortaya çıkar. Tatlı çok az tüketilmesi gereken bir besindir. Ayda bir iki kez afiyetle yenebilir" cevabını verdi.

"DİYABETLİ GÜNEŞTEN KAÇMAMALI"

Prof. Dr. İlkova, diyabetli kişiye güneş ışınlarının zararlı olduğu konusunda ise şunları söyledi:

"Diyabetlinin, diyabeti olmayan kişiden çok büyük bir farkı yok, günlük yaşam aktiviteleri açısından. Türkiye ciddi olarak D vitamini eksikliği yaşıyor. Bunun sonucunda da kemik zayıflamasının oldukça yüksek olduğu bir ülkeyiz. O nedenle güneşten kaçmamalıyız, kendimizi de yakmamalıyız."

Diyabetin dünyada olduğu gibi Türkiye’de de arttığına vurgu yapan Prof. Dr. Arslan, “Ülkemizde diyabet oran olarak yüzde 13.4 oldukça yüksek bir oran. Türkiye diyabetin yüksek göründüğü ülkelerden birisidir. Türkiye’de 6 milyon 400 bin kadar diyabetli birey var. Yaklaşık 3 milyona yakında diyabet olmadığını bilmeyen hasta var. Hastalığa ne kadar erken tanı koyarsak tedaviye başlanılır. Bu yıl 8 yabancı konuşmacı var. Karşılıklı bilgi alışverişinde bulunacağız. Diyabette insülin tedavisi başta geliyor. Erişkin tipi şeker hastalarında diyet ve ağızdan şeker düşürücü ilaçlar kullanılıyor. Bu kongrede insülin yapımında kolaylıklar, pompa kullanımı da ele alınacak” dedi.

DÜNYA VERİLERİ

Prof. Dr. Arslan, Uluslararası Diyabet Federasyonu verilerini de katılımcılarla paylaştı. Arslan, “Diyabet her 11 kişiden birinde var. Dünyada 415 milyon diyabetli birey var. 2040 yılında her 10 kişiden birin diyabetli olacak. Dünyada 642 milyon diyabetli birey bulunacak. Her 7 gebelikten biri diyabetten etkileniyor. Dünyadaki erişkin bireylerden yüzde 46.5 diyabet olduğunu bilmiyor. Her 6 saniyede bir birey diyabet nedeni ile hayatını kaybediyor. Dünya sağlık harcamalarının yüzde 12 ‘si diyabete kullanılıyor. Diyabetik bireylerin dörtte üçü az ve orta derecede gelir düzeyi olan ülkelerde yaşıyor” dedi.

Kongrenin açılışında Türk Diyabet Cemiyeti Başkanı Prof. Dr. Hasan İlkova ve Türkiye Diyabet Vakfı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Kaya diyabet bildirgesi hakkında bilgiler verdi.

4 gün sürecek kongrede, diyabet tedavisinde yenilikler, yaşlılarda diyabet yönetimi, insülin uygulama sistemlerindeki yenilikler, tek bir hap ile insülinden kurtulmak, diyabette yanlış bilinenler, diyabette akıllı telefonların kullanımı, adölesan diyabetik takibi, diyabetli bireyse sosyal yaşam, diyabette cinsiyet farkı, diyabet ve seyahat konularında bilgi paylaşımında bulunulacak.